nicipuki

 เกี่ยวกับระบบกฎหมาย ขอยกบางส่วนที่เคยลงไว้ที่popcornfor2มาไว้ที่นี่นะคะ

ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจกันก่อนนะคะ ที่เรียกกันว่าระบบกฎหมาย ที่มีเป็นCivil law กับCommon law อะไรนี่ มันคือชื่อที่ใช้เรียกระบบใหญ่ๆของกฎหมายค่ะ

ต้นแบบของระบบCommon lawนี้มาจากอังกฤษค่ะ อเมริกาที่เคยเป็นประเทศอาณานิคมเลยได้รับมาด้วย

โดย Common lawจะถือว่ากฎหมายมาจากคำพิพากษาของศาลในแต่ละคดี เมื่อศาลพิพากษาคดีออกมาแล้วก็จะยึดคำพิพากษานั้นๆไว้เป็นบรรทัดฐานที่ใช้กับการพิจารณาคดีต่อๆมาที่มีข้อเท็จจริงในคดีเป็นอย่างเดียวกัน อาจมีการบัญญัติกฎหมายออกมาบ้างแต่ส่วนใหญ่จะเป็นพวกกฎหมายพิเศษ  เวลาเรียกคดีของอเมริกาหรืออังกฤษเขาก็เลยเรียกเป็นชื่อคู่ความในคดี ก็จะเป็นที่รู้กันว่า อ้อ เมื่อพูดชื่อคู่ความคู่นี้ก็จะเป็นคดีนี้นะ 

Ex.   Miranda v. Arizona  [คดีระหว่างเออร์เนสโต้ อาร์ทัวโร่ มิแรนด้า กับรัฐอริโซน่า อันเป็นที่มาของ Miranda Warning ที่มักจะได้ยินเจ้าพนักงานแจ้งแก่ผู้ต้องหาบ่อยๆว่า คุณมีสิทธิที่จะไม่พูด และถ้อยคำที่คุณให้การอาจใช้เป็นพยานหลักฐานยันคุณในศาลได้ รวมถึงการแจ้งสิทธิที่จะมีทนายความให้ผู้ต้องหาทราบด้วย ...]

ส่วนกฎหมายแบบCivil law จะยึดตัวบทกฎหมายเป็นหลัก บางครั้งจึงเรียกกันว่าระบบประมวลกฎหมาย

จะมีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายได้ต่อเมื่อมีการบัญญัติเป็นกฎหมายที่สูงกว่าหรือที่มีศักดิ์เสมอกันมาเปลี่ยนแปลง การพิจารณาพิพากษาคดีต่างๆก็จะยึดตัวบทเป็นหลัก

ความแตกต่างของ2ระบบนี้มันเป็นเรื่องวิวัฒนาการตามประวัติศาสตร์การเมืองการปกครองของแต่ละประเทศค่ะ ประเทศในกลุ่มนี้ก็ได้แก่ ฝรั่งเศส เยอรมันนี ญี่ปุ่น ไทย เป็นต้น

กฎหมายสมัยใหม่ของไทยเริ่มเปลี่ยนแปลงตอนช่วงรัชกาลที่5ค่ะ เป็นช่วงที่ลัทธิอาณานิคมแผ่ขยาย ไทยจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนระบบยุติธรรมใหม่ให้เป็นที่ยอมรับของต่างชาติ จึงมีการร่างกฎหมายต่างๆออกมาตามอย่างชาติตะวันตก เพราะก่อนหน้านั้นเราถูกเกี่ยงงอนว่ากม.เดิมของเราป่าเถื่อน

ก็มีการถกกันว่าเราจะใช้กฎหมายตามแบบระบบใดดี มันก็มาตกผลึกที่การใช้แบบประมวลกฎหมายตามแบบฝรั่งเศส  แต่จริงๆจะว่าไปของไทยก็จัดว่าเป็นระบบประมวลกฎหมายมาได้ตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว เพราะเมื่อก่อนเรามีการใช้กฎหมายตามพระธรรมนูญของอินเดีย และเมื่ออยุธยาแตก เข้าสู่รัตนโกสินทร์จึงมีการชำระและรวบรวมกฎหมายขึ้นใหม่ที่เรียกว่า กฎหมายตราสามดวง

ส่วนที่พูดกันถึงระบบลูกขุนหรือการตัดสินคดีโดยใช้ผู้พิพากษาอะไรนี่ จริงๆแล้วมันไม่ใช่ระบบกฎหมาย แต่เป็นขั้นตอนในส่วนของกระบวนพิจารณาคดีค่ะ